Grounding

Grounding คือขั้นตอนที่ระบบเอาข้อมูลจริงมาแนบเข้ากับคำสั่งของผู้ใช้ก่อนส่งต่อให้โมเดลภาษาตอบ เอกสารสถาปัตยกรรมของ Microsoft 365 Copilot อธิบายลำดับไว้สี่ขั้น เริ่มจากผู้ใช้พิมพ์คำสั่งในแอปอย่าง Word หรือ PowerPoint จากนั้น Copilot ประมวลผลคำสั่งนั้นล่วงหน้าด้วย grounding แล้วเข้าไปดึงข้อมูลจาก microsoft-graph ใน tenant ของผู้ใช้ ต่อด้วยการส่งคำสั่งที่ผ่าน grounding แล้วไปให้โมเดล และส่งคำตอบกลับมาที่แอป เอกสารระบุประโยชน์ไว้ว่า grounding ทำให้คำสั่งเจาะจงขึ้น และช่วยให้ได้คำตอบที่เกี่ยวข้องและเอาไปทำต่อได้จริงกับงานตรงหน้า

หลักที่ต้องเข้าใจคู่กันคือเรื่องสิทธิ์ เอกสารเดียวกันย้ำว่า Copilot เข้าถึงได้เฉพาะข้อมูลที่ผู้ใช้คนนั้นได้รับอนุญาตให้เข้าถึงอยู่แล้ว และเข้าไม่ถึงข้อมูลที่ผู้ใช้ไม่มีสิทธิ์ พูดอีกแบบคือ grounding ไม่ได้เปิดประตูใหม่ให้ใคร แต่ทำให้สิ่งที่คนคนนั้นเปิดอ่านได้อยู่แล้วถูกหยิบมาใช้ตอบได้เร็วขึ้นมาก แหล่งที่ใช้ทำ grounding มีทั้งข้อมูลภายในองค์กรและการค้นเว็บภายนอก ซึ่งองค์กรเลือกปิดฝั่งใดฝั่งหนึ่งได้ เอกสารของ Purview อธิบายว่านโยบาย dlp สั่งให้ Copilot บล็อกการใช้การค้นเว็บภายนอกเป็นแหล่ง grounding ได้เมื่อคำสั่งมีข้อมูลอ่อนไหวอยู่ และยังกันอีเมลจากภายนอกไม่ให้ถูกใช้เป็นแหล่ง grounding ได้ด้วย โดยระบุเหตุผลว่าเพื่อลดความเสี่ยงจาก prompt-injection และอิทธิพลของข้อมูลที่เชื่อถือไม่ได้

สิ่งที่คนทำงานควรเอาไปใช้คือ grounding เป็นตัวอธิบายว่าทำไมผู้ช่วย AI ตัวเดียวกันถึงให้คำตอบคนละคุณภาพในคนละที่ ตัวที่ต่อกับคลังเอกสารของบริษัทจะตอบเรื่องขั้นตอนภายในได้ถูก ส่วนตัวที่ไม่ได้ต่อจะตอบจากความรู้ทั่วไปที่อาจฟังดูดีแต่ไม่ตรงกับที่บริษัททำจริง ข้อควรระวังที่สำคัญคือ grounding แก้ได้แค่ปัญหาที่ว่าโมเดลไม่รู้ข้อมูลของเรา แต่แก้ปัญหาข้อมูลของเราผิดไม่ได้ ถ้าคลังเอกสารยังมีระเบียบฉบับเก่าปนอยู่ ระบบจะหยิบฉบับเก่ามาตอบด้วยน้ำเสียงมั่นใจเท่ากัน การจัดบ้านให้เอกสารมีฉบับล่าสุดชัดเจนจึงเป็นงานที่ต้องทำก่อน ไม่ใช่หลังจากเปิดใช้

ตัวอย่างจากบทสนทนาจริง

พนักงาน: "ผมถาม AI ว่าบริษัทเราให้ลาพักร้อนกี่วัน มันตอบมาสิบวันครับ แต่ของจริงคือสิบสี่วัน ทำไมมันมั่วแบบนี้"

ฝ่ายไอที: "อันนี้ไม่ใช่การมั่วครับ แต่เป็นเพราะเครื่องมือที่คุณใช้ไม่ได้ต่อกับเอกสารของบริษัทเลย มันเลยตอบจากความรู้ทั่วไปที่เคยเรียนมา ตัวที่ต่อกับ SharePoint ของเราจะทำสิ่งที่เรียกว่า grounding คือไปหยิบระเบียบฉบับจริงมาอ่านก่อนตอบ แล้วอ้างไฟล์ต้นทางให้ด้วย แต่ผมขอเสริมอีกเรื่องครับ ตอนนี้ในคลังเรามีระเบียบฉบับปี 2023 ค้างอยู่สองไฟล์ ผมกำลังจะเก็บออก เพราะถ้าปล่อยไว้ ระบบก็มีสิทธิ์หยิบฉบับเก่ามาตอบและมันจะฟังดูน่าเชื่อพอกันครับ"

ระวังสับสนกับ

• rag : RAG เป็นชื่อสถาปัตยกรรมที่ค้นเอกสารมาแนบก่อนตอบ ส่วน grounding เป็นชื่อของขั้นตอนนั้นในมุมของสิ่งที่เกิดขึ้นกับคำสั่ง ในทางปฏิบัติมักหมายถึงเรื่องเดียวกัน แต่ grounding ครอบวิธีอื่นด้วย เช่น การแนบไฟล์ที่ผู้ใช้เปิดค้างอยู่
• parametric-knowledge : parametric knowledge คือความรู้ที่ฝังอยู่ในค่าน้ำหนักของโมเดลตั้งแต่ตอนเทรน ซึ่งอัปเดตไม่ได้และไม่มีแหล่งอ้างอิง ส่วน grounding เอาความรู้จากภายนอกเข้ามาตอนตอบ จึงอ้างที่มาได้และแก้ให้ทันสมัยได้
• hallucination : hallucination คืออาการที่โมเดลแต่งข้อมูลขึ้นมาอย่างมั่นใจ ส่วน grounding เป็นวิธีลดอาการนั้น ข้อควรจำคือมันลดได้แต่ไม่ได้กำจัด เพราะโมเดลยังสรุปผิดจากเอกสารที่ถูกต้องได้อยู่