Microsoft Graph

Microsoft Graph คือชั้นข้อมูลกลางของ Microsoft 365 ที่รวมข้อมูลการทำงานขององค์กรไว้ในที่เดียว ทั้งอีเมล แชต เอกสาร ปฏิทิน และร่องรอยกิจกรรมของผู้ใช้ เป็นตัวที่ทำให้ microsoft-copilot ตอบคำถามเกี่ยวกับงานในองค์กรได้ ไม่ใช่แค่ตอบจากความรู้ทั่วไปของโมเดล กระบวนการทำงานตามที่เอกสารสถาปัตยกรรมอธิบายมีสี่ขั้น เริ่มจากผู้ใช้พิมพ์คำสั่งในแอปอย่าง Word หรือ PowerPoint จากนั้น Copilot ประมวลผลคำสั่งนั้นล่วงหน้าด้วยกระบวนการที่เรียกว่า grounding ซึ่งเข้าไปดึงข้อมูลจาก Microsoft Graph ในองค์กรของเรา แล้วส่งคำสั่งที่มีข้อมูลประกอบแล้วไปให้โมเดลภาษา ก่อนส่งคำตอบกลับมาที่แอป

หัวใจที่ต้องเข้าใจให้ชัดคือเรื่องสิทธิ์ เอกสารระบุว่าการเข้าถึงข้อมูลถูกจำกัดตามสิทธิ์ของผู้ใช้ที่ล็อกอินอยู่เสมอ และย้ำว่าการทำงานอยู่ภายในขอบเขตบริการของ Microsoft 365 ไม่ได้แปลว่า Copilot มองเห็นข้อมูลทั้งองค์กร พูดง่ายๆ คือ Copilot เข้าถึงได้เฉพาะสิ่งที่คนคนนั้นเปิดอ่านเองได้อยู่แล้ว ข้อมูลที่เขาไม่มีสิทธิ์ก็ยังเข้าไม่ถึงเหมือนเดิม นอกจากนี้ยังทำงานร่วมกับนโยบายความปลอดภัยที่องค์กรตั้งไว้อยู่แล้ว ทั้ง Conditional Access และการยืนยันตัวตนหลายชั้นแบบ MFA และการโต้ตอบแต่ละครั้งจะถูกเก็บไว้ในประวัติแชตของผู้ใช้ ซึ่งผู้ใช้เข้าไปดูย้อนหลังหรือลบเองได้

ผลที่ตามมาจากกลไกนี้เป็นเรื่องที่องค์กรไทยต้องเตรียมก่อนเปิดใช้ เพราะถ้าสิทธิ์ที่ตั้งไว้ในระบบเดิมกว้างเกินจริง Copilot จะทำให้เรื่องนั้นปรากฏขึ้นทันที คนที่เคยเข้าถึงไฟล์ได้ในทางเทคนิคแต่ไม่เคยรู้ว่ามีไฟล์นั้นอยู่ จะเริ่มได้คำตอบที่อ้างอิงไฟล์นั้นขึ้นมา ปัญหานี้มีชื่อเรียกเฉพาะว่า oversharing และเป็นเหตุผลที่ต้องจัดระเบียบสิทธิ์ก่อนเปิดใช้ ไม่ใช่หลังเปิด สิ่งที่ควรทำก่อนคือสำรวจว่าไฟล์และไซต์ไหนถูกแชร์กว้างเกินความจำเป็น แล้วแก้ตรงนั้นก่อน เพราะ Copilot ไม่ได้สร้างปัญหาใหม่ แต่ทำให้ปัญหาที่ซ่อนอยู่เดิมถูกค้นเจอได้ง่ายขึ้นมาก

ตัวอย่างจากบทสนทนาจริง

ผู้บริหาร: "มีคนกังวลว่าถ้าเปิด Copilot แล้วพนักงานจะเห็นข้อมูลเงินเดือนคนอื่นหรือเปล่าครับ"

ฝ่ายไอที: "โดยหลักการไม่เห็นครับ เพราะมันเข้าถึงได้เฉพาะสิ่งที่คนคนนั้นมีสิทธิ์เปิดอ่านเองอยู่แล้ว ถ้าเขาเปิดไฟล์นั้นไม่ได้ Copilot ก็ดึงมาให้ไม่ได้ แต่คำถามที่ผมอยากให้เราตรวจก่อนคือสิทธิ์ที่ตั้งไว้ตอนนี้ถูกต้องจริงไหม เพราะที่ผ่านมาหลายไฟล์ถูกแชร์แบบทั้งองค์กรเพื่อความสะดวก แล้วไม่มีใครค้นเจอเพราะไม่รู้ว่ามีอยู่ พอมี Copilot มันจะค้นเจอทันที ผมขอเวลาสำรวจสิทธิ์ก่อนเปิดใช้จริงครับ"

ระวังสับสนกับ

• rag : RAG คือเทคนิคทั่วไปที่ให้ AI ไปค้นข้อมูลจากคลังมาประกอบคำตอบ ส่วน Microsoft Graph คือคลังข้อมูลเฉพาะของ Microsoft 365 ที่ Copilot ใช้ พูดอีกแบบคืออันหนึ่งเป็นวิธี อีกอันเป็นแหล่งข้อมูลจริง
• oversharing : oversharing คือปัญหาที่สิทธิ์ถูกตั้งไว้กว้างเกินจำเป็น ส่วน Microsoft Graph เป็นกลไกที่ทำให้ปัญหานั้นปรากฏขึ้น เพราะมันเคารพสิทธิ์เดิมอย่างซื่อสัตย์ ซึ่งแปลว่าสิทธิ์ที่ผิดก็ถูกเคารพไปด้วย
• embedding : embedding คือการแปลงข้อความเป็นตัวเลขเพื่อค้นหาด้วยความหมาย ซึ่งเป็นเทคนิคเบื้องหลังการค้น ส่วน Microsoft Graph เป็นชั้นข้อมูลและชั้นสิทธิ์ที่อยู่เหนือขึ้นไป