Subagent

Subagent คือ agent ตัวรองที่ agent หลักสร้างขึ้นมาเพื่อส่งงานเฉพาะอย่างไปทำแยกต่างหาก เปรียบเหมือนหัวหน้าโปรเจกต์ที่ไม่ลงไปค้นเอกสารทุกแฟ้มเอง แต่ส่งลูกทีมไปค้นแล้วรอฟังเฉพาะข้อสรุป: subagent แต่ละตัวมี context-window เป็นของตัวเอง มี system-prompt เฉพาะทาง และถูกกำหนดได้ว่าใช้ tool อะไรได้บ้าง เมื่อทำงานเสร็จจะส่งกลับมาเฉพาะผลสรุป ส่วนรายละเอียดระหว่างทาง เช่น ผลค้นไฟล์ยาวเหยียดหรือ log นับพันบรรทัด จะถูกทิ้งไว้ใน context ของ subagent เอง ไม่มาถมบทสนทนาหลักให้เต็มโดยไม่จำเป็น

ในเครื่องมืออย่าง Claude Code ตัว agent หลักจะตัดสินใจ delegate งานโดยดูจากคำอธิบาย (description) ของ subagent แต่ละตัว มีทั้งแบบติดมากับระบบ เช่น Explore สำหรับค้นโค้ดแบบอ่านอย่างเดียว, Plan สำหรับหาข้อมูลก่อนวางแผน และ general-purpose สำหรับงานหลายขั้นตอน และเราสร้างเองได้ด้วยไฟล์ Markdown ที่ระบุชื่อ คำอธิบาย รายการ tool ที่อนุญาต และ model ที่ให้ใช้ เช่น ส่งงานค้นข้อมูลไปให้ model ตัวเล็กที่เร็วและถูกกว่าเพื่อคุมค่าใช้จ่าย ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นภายใน session เดียว: subagent ไม่ใช่การเปิดโปรแกรมหลายหน้าต่าง แต่เป็นทีมงานชั่วคราวที่เกิดขึ้นมารับงาน ทำเสร็จ แล้วจบไปในงานนั้น

เหตุผลที่คนทำงานยุค AI ควรรู้จักคำนี้: ระบบ AI ที่โฆษณาว่า "ทำงานกันเป็นทีม" เบื้องหลังมักเป็น pattern นี้ทั้งนั้น ทีมวิศวกรรมของ Anthropic รายงานว่าระบบ research ที่ใช้ lead agent คุม subagent หลายตัวค้นข้อมูลขนานกัน ทำคะแนนบน eval ภายในดีกว่า agent เดี่ยวถึง 90.2% และลดเวลาค้นคว้างานซับซ้อนได้ถึง 90% แต่มีราคาที่ต้องจ่าย: ระบบ multi-agent ใช้ token มากกว่าการแชทปกติราว 15 เท่า และการสั่งงาน subagent ต้องระบุเป้าหมาย ขอบเขต และรูปแบบผลลัพธ์ให้ชัด ไม่อย่างนั้นลูกทีมจะทำงานซ้ำซ้อนกันเอง เข้าใจทั้งจุดแข็งและต้นทุนนี้แล้ว จะเลือกถูกว่างานไหนคุ้มที่จะแตกทีม งานไหนให้ AI ตัวเดียวทำจบดีกว่า

ตัวอย่างจากบทสนทนาจริง

ถาม: "ที่ปรึกษาบอกให้แตกงานเป็น subagent เยอะๆ เพราะจะได้ประหยัด token อันนี้จริงไหมครับ"

ตอบ: "กลับกันเลยครับ ข้อมูลจาก Anthropic บอกว่าระบบที่ใช้ subagent หลายตัวกิน token มากกว่าแชทปกติราว 15 เท่า สิ่งที่ subagent ช่วยจริงๆ คือกันไม่ให้ผลลัพธ์รกๆ ระหว่างทางมาเต็มบทสนทนาหลัก และช่วยให้หลายงานวิ่งขนานกันจนเสร็จเร็วขึ้น เพราะฉะนั้นเก็บไว้ใช้กับงานใหญ่ที่คุ้มกับค่าใช้จ่ายที่เพิ่ม ไม่ใช่ใช้เพื่อประหยัด"

ระวังสับสนกับ

• agent : agent คือคำเรียกรวมของ AI ที่วนลูปคิด เรียกเครื่องมือ และดูผลลัพธ์ได้เอง ส่วน subagent คือ agent ที่ถูก agent อีกตัวสร้างขึ้นมารับงานย่อย ตัวมันเองก็เป็น agent เต็มตัว ต่างกันที่บทบาท: ตัวหนึ่งเป็นหัวหน้าทีม อีกตัวเป็นลูกทีมชั่วคราว
• skill : skill คือชุดคำสั่งหรือความรู้สำเร็จรูปที่โหลดเข้ามาให้ agent ตัวเดิมทำตาม ไม่ได้สร้าง AI ตัวใหม่ขึ้นมา ส่วน subagent คือ AI อีกตัวที่มีพื้นที่ความจำแยกเป็นของตัวเอง