ใครกำกับดาต้าเซ็นเตอร์ในไทย และทำไมไม่มีใครตอบได้ว่ามีกี่แห่ง

คำถามที่ฝ่ายกฎหมายขององค์กรถามบ่อยที่สุดเวลาจะย้ายระบบขึ้นคลาวด์คือข้อมูลไปนั่งอยู่ที่ไหนและใครกำกับดูแลที่นั่น เอกสารประกอบการประชุมคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ซึ่งหนังสือพิมพ์ธุรกิจนำมาถอดโครงสร้างให้เห็นทั้งระบบ ตอบคำถามนี้ไว้ชัดกว่าที่เคยมีมา (ฐานเศรษฐกิจ)

สิ่งที่เอกสารระบุ

การตั้งและดำเนินกิจการดาต้าเซ็นเตอร์หนึ่งแห่งในไทย ต้องเกี่ยวข้องกับกฎหมายและระเบียบอย่างน้อย 7 กลุ่ม ครอบคลุมตั้งแต่การส่งเสริมการลงทุน กิจการโทรคมนาคม การผังเมือง การควบคุมอาคารและการขุดดินถมดิน กฎหมายด้านพลังงาน การจดทะเบียนเครื่องจักร ไปจนถึงกฎหมายสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม (ฐานเศรษฐกิจ)

ข้อสรุปที่เอกสารเขียนไว้ตรงตัวคือ "ไม่มีการรวมศูนย์การพิจารณา" และผลที่ตามมาคือ "ปัจจุบันไม่มีข้อมูลที่ชัดเจนว่ามี Data Center กี่แห่งในประเทศไทย" (ฐานเศรษฐกิจ)

ตัวเลข 18 หน่วยงานที่ปรากฏในรายงานเป็นจำนวนผู้แทนหน่วยงานที่เข้าร่วมการประชุมหารือเมื่อ 20 สิงหาคม 2569 ไม่ใช่รายชื่อครบถ้วนของหน่วยงานที่มีอำนาจอนุมัติอนุญาต ความต่างนี้สำคัญเพราะจำนวนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจริงมากกว่านั้น (ฐานเศรษฐกิจ)

ตัวเลขสามชุดที่ไม่ตรงกัน

จำนวนดาต้าเซ็นเตอร์ในไทยมีอยู่อย่างน้อยสามตัวเลขที่ไม่ตรงกัน และความไม่ตรงกันนี้เองคือหลักฐานของปัญหา

สภาพัฒน์ระบุว่าที่เปิดให้บริการแล้วมี 35 โครงการหรือบริษัท กำลังไฟฟ้ารวมประมาณ 2,523.2 เมกะวัตต์ (ฐานเศรษฐกิจ, INN News)

เว็บไซต์ฐานข้อมูลภายนอกที่เอกสารเดียวกันอ้างถึงนับได้ 65 แห่งใน 8 ตลาด โดยกรุงเทพมหานครมากที่สุดที่ 45 แห่ง (ฐานเศรษฐกิจ)

ฝั่งใบอนุญาตโทรคมนาคมมีผู้ได้รับใบอนุญาตดาต้าเซ็นเตอร์รวม 27 ราย (Nation TV)

สามตัวเลขนี้นับคนละอย่างกัน จึงไม่ใช่ตัวเลขที่ขัดแย้งกันเองโดยตรง แต่การที่ไม่มีชุดข้อมูลกลางทำให้ไม่มีใครบอกได้ว่าภาพจริงคืออะไร

สิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้น

ในข้อพิจารณาที่ฝ่ายเลขานุการเสนอ มีการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการอนุมัติอนุญาต ส่งข้อมูลดาต้าเซ็นเตอร์ทั้งที่ประกอบกิจการแล้ว ที่อยู่ระหว่างก่อสร้าง และที่อยู่ระหว่างการพิจารณา ให้ฝ่ายเลขานุการภายในวันที่ 11 กันยายน 2569 (ฐานเศรษฐกิจ)

ข้อเสนออีกข้อคือให้ตั้งคณะกรรมการพิจารณากลั่นกรองความเหมาะสมและความคุ้มค่าของดาต้าเซ็นเตอร์แบบรวมศูนย์ ซึ่งจนถึงตอนนี้ยังเป็นเพียงข้อเสนอ (ฐานเศรษฐกิจ)

ต่างจากคณะอนุกรรมการเฉพาะด้าน 4 คณะ ซึ่งรายงานข่าวจากการประชุมคณะกรรมการนโยบายเมื่อ 4 กันยายน 2569 ระบุว่าที่ประชุมเห็นชอบให้ตั้งแล้ว ครอบคลุมด้านเศรษฐกิจและมาตรฐาน ด้านโครงสร้างพื้นฐานทั้งน้ำ ไฟฟ้าและดิจิทัล ด้านที่ดินและผังเมือง และด้านสิ่งแวดล้อม (The Standard)

เรื่องที่คนเข้าใจผิดบ่อย

ข้อสรุปที่ผิดและแพร่หลายคือการบอกว่าไทยไม่มีการกำกับดูแลดาต้าเซ็นเตอร์เลย

ของจริงคือมีการกำกับอยู่แล้วหลายชั้น ทั้งใบอนุญาตโทรคมนาคม การกำกับด้านพลังงาน การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม และกฎหมายผังเมืองกับควบคุมอาคาร อีกทั้งเงื่อนไขการส่งเสริมการลงทุนก็กำหนดเกณฑ์เชิงปริมาณไว้แล้ว โดยรายงานระบุว่าคู่มือการขอรับการส่งเสริมการลงทุนกำหนดให้กิจการที่ขอรับการส่งเสริมต้องรองรับกำลังการใช้ไฟฟ้าของอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ไม่น้อยกว่า 2 เมกะวัตต์ (ฐานเศรษฐกิจ)

สิ่งที่ยังไม่มีคือจุดพิจารณารวมศูนย์และชุดข้อมูลกลาง ไม่ใช่การไม่มีผู้กำกับ ความต่างนี้สำคัญเวลาตอบคำถามลูกค้าหรือผู้บริหาร เพราะการพูดว่าไม่มีใครกำกับเลยเป็นคำที่ผิดและตรวจสอบย้อนได้ทันที

เชื่อมกับเรื่องอื่น

เรื่องนี้ต่อจากการที่รัฐบาลกำหนดกรอบเวลาหนึ่งเดือนให้มีนโยบายและมาตรฐานขั้นต่ำในการกำกับดูแลดาต้าเซ็นเตอร์ทั้งระบบ ซึ่งเป็นเหตุการณ์ต้นทางของการประชุมชุดนี้

สำหรับองค์กรที่กำลังประเมินว่าจะวางข้อมูลไว้ที่ไหน ประเด็นถิ่นที่อยู่ของข้อมูลเชื่อมกับ th-ai-passport-2026 และ aws-agentcore-bangkok ซึ่งเป็นอีกสองเรื่องที่กระทบคำตอบว่าข้อมูลของเราประมวลผลที่ใด

คำถามที่ยังไม่มีคำตอบ

เมื่อข้อมูลถูกส่งครบตามกำหนด 11 กันยายน ตัวเลขจริงจะออกมาใกล้ 35 หรือใกล้ 65 ซึ่งเป็นตัวชี้ว่าที่ผ่านมามองไม่เห็นมากแค่ไหน

มาตรฐานขั้นต่ำที่กำลังจะออกจะพูดถึงถิ่นที่อยู่ของข้อมูลและการเปิดเผยที่ตั้งหรือไม่ ซึ่งเป็นส่วนที่กระทบองค์กรที่ใช้บริการคลาวด์โดยตรง

คณะกรรมการกลั่นกรองแบบรวมศูนย์จะถูกตั้งจริงหรือไม่ และถ้าตั้งจะมีอำนาจตัดสินหรือเป็นเพียงที่ปรึกษา