Custom GPT

Custom GPT คือเวอร์ชันหนึ่งของ ChatGPT ที่ถูกตั้งค่าไว้ล่วงหน้าสำหรับงานเฉพาะอย่างหนึ่ง เอกสารช่วยเหลือของ OpenAI ใช้ชื่อทางการว่า GPTs และเขียนกำกับไว้ในวงเล็บว่าคนเรียกกันว่า custom GPTs ด้วย โดยนิยามไว้ว่า GPT หนึ่งตัวสามารถรวมคำสั่งเฉพาะ ความรู้ และความสามารถที่เลือกไว้ เข้าด้วยกันเพื่อสร้างประสบการณ์ที่ปรับให้เหมาะกับงานนั้นมากขึ้นภายใน ChatGPT พูดด้วยภาษาคนทำงานคือมันเป็นกล่องสำเร็จรูปที่เราเขียนบทบาทกับกติกาใส่ไว้ครั้งเดียว แนบเอกสารอ้างอิงเข้าไป แล้วเปิดใช้ซ้ำได้ทุกวันโดยไม่ต้องพิมพ์คำสั่งยาวเป็นหน้าใหม่ทุกครั้ง ตัวคำสั่งประจำที่เขียนไว้ในช่อง instructions ทำหน้าที่คล้าย system-prompt ของ GPT ตัวนั้น เอกสารระบุว่าคำสั่งชุดนี้ถูกใช้กับทุกบทสนทนา และเป็นตัวชี้นำน้ำเสียง โครงสร้าง และการตัดสินใจของ GPT

ส่วนประกอบที่เอกสารไล่ไว้มีหกอย่าง เริ่มจาก instructions ที่กำหนดพฤติกรรม น้ำเสียง เป้าหมาย และขอบเขต ตามด้วย conversation starters ที่เป็นตัวอย่าง prompt ไว้ช่วยให้ผู้ใช้เริ่มต้นได้ ถัดมาคือ knowledge ซึ่งเป็นไฟล์ที่อัปโหลดไว้ให้ GPT ใช้อ้างอิงเวลาตอบคำถาม แล้วก็ capabilities ซึ่งเป็นเครื่องมือหรือฟีเจอร์ที่เลือกเปิด เช่น web search หรือ image generation ปิดท้ายด้วย apps ที่เป็นช่องทางให้ GPT เชื่อมไปยังบริการภายนอกผ่านเครื่องมือที่ผู้ใช้เชื่อมต่อไว้ และ actions ที่เป็นช่องทางเชื่อมไปยัง API ภายนอกที่เรานิยามขึ้นเอง เอกสารเขียนเงื่อนไขกำกับไว้ด้วยว่า GPT ตัวหนึ่งใช้ apps หรือ actions ก็ได้ แต่ใช้ทั้งสองอย่างพร้อมกันไม่ได้ ในหน้าคู่มือการสร้าง OpenAI แยกบทบาทของสองช่องให้ชัดว่า instructions เป็นตัวกำหนดว่า GPT ควรทำตัวอย่างไร ส่วนไฟล์ที่อัปโหลดเป็น knowledge นั้นให้วัตถุดิบต้นทางไว้ใช้ระหว่างบทสนทนา ซึ่งเป็นแนวคิดเดียวกับ rag แม้เอกสารของ OpenAI จะไม่ได้ใช้คำนี้เอง และคู่มือแนะนำให้ใช้ knowledge กับเอกสารอ้างอิงอย่างคู่มือหรือ handbook ไม่ใช่เอาไว้ใส่กฎหรือพฤติกรรม เพราะกฎ น้ำเสียง และลำดับขั้นตอนควรอยู่ใน instructions ข้อจำกัดของไฟล์ที่คู่มือการสร้างระบุไว้ ณ วันที่ 21 สิงหาคม 2026 คือแนบได้สูงสุด 20 ไฟล์ต่อหนึ่ง GPT และแต่ละไฟล์ใหญ่ได้ถึง 512 MB โดยเขียนต่อว่าชนิดไฟล์ที่รับได้ต่างกันไปตาม model และไฟล์บางชนิดใช้ได้ก็ต่อเมื่อเปิดการตั้งค่า Code Interpreter & Data Analysis ให้ GPT ตัวนั้นไว้แล้วเท่านั้น ตัวเลขจำนวนไฟล์ต้องอ่านคู่กับหน้า File Uploads FAQ ของ OpenAI เองที่อัปเดตในช่วงเวลาใกล้กัน เพราะหน้านั้นเขียนว่าหนึ่ง GPT อัปโหลดได้ 10 ไฟล์ตลอดอายุของ GPT ตัวนั้น เอกสารสองหน้าจึงยังไม่ตรงกัน และหน้า FAQ ยังกำกับเพดานที่คู่มือการสร้างไม่ได้เขียนไว้ คือไฟล์ข้อความและเอกสารถูกจำกัดที่ 2 ล้าน token ต่อไฟล์ ส่วน CSV หรือสเปรดชีตใหญ่ได้ราว 50 MB ตัวเลข 512 MB จึงไม่ใช่เพดานที่ใช้ได้จริงกับไฟล์ทุกชนิด ส่วนรายการ capabilities ที่คู่มือไล่ไว้ประกอบด้วย web search, image generation, canvas, Code Interpreter & Data Analysis และ apps พร้อมหมายเหตุว่าจะเปิดอะไรได้บ้างขึ้นกับบัญชี การตั้งค่า workspace และภูมิภาคของเรา

เรื่องที่คนทำงานต้องรู้ก่อนไปวางแผนคือใครสร้างได้บ้าง เพราะข้อนี้เปลี่ยนไปจากที่หลายคนจำไว้ สภาพ ณ วันที่ 21 สิงหาคม 2026 ซึ่งเป็นวันที่ไปอ่านเอกสาร และหน้าดังกล่าวระบุว่าเพิ่งอัปเดตเมื่อห้าวันก่อนหน้านั้น OpenAI เขียนไว้ว่าการสร้างและการเผยแพร่ GPT ตัวใหม่ใช้ไม่ได้กับบัญชี ChatGPT ส่วนตัว ซึ่งรวมถึง Free, Go, Plus และ Pro ขณะที่ผู้ใช้ใน workspace แบบ Business, Enterprise และ Edu สร้าง แก้ไข และเผยแพร่ GPT ได้เมื่อการตั้งค่าและสิทธิ์ของ workspace อนุญาต เอกสารยังเขียนกำกับด้วยว่า GPT ที่มีอยู่แล้วยังใช้งานได้ต่อ และการแก้ไข GPT เดิมยังทำได้ต่อเมื่อเข้าเงื่อนไขเรื่องแพ็กเกจและสิทธิ์ที่ใช้อยู่เดิม โดยเอกสารใช้คำว่า plan ไม่ได้ระบุว่าต้องเป็นแพ็กเกจแบบเสียเงิน ฟีเจอร์นี้เปลี่ยนบ่อย ก่อนตัดสินใจย้ายกระบวนการทำงานของทีมไปฝากไว้กับ GPT จึงควรเปิดหน้าเอกสารของ OpenAI อ่านวันต่อวัน โดยเฉพาะถ้าองค์กรกำลังพิจารณาแพ็กเกจระดับ chatgpt-enterprise อยู่ ส่วนตัวเลือกการแชร์นั้นเอกสารเขียนว่าขึ้นกับบัญชี แพ็กเกจ และการตั้งค่า workspace โดยรายการตัวเลือกที่เอกสารไล่ไว้มีวลีกำกับขอบเขตนำหน้าว่าเป็นของ workspace แบบ Business, Enterprise และ Edu ได้แก่ การแชร์ให้คนที่ระบุ การแชร์ภายใน workspace การแชร์ด้วยลิงก์ หรือการเผยแพร่ขึ้น GPT Store เมื่อได้รับอนุญาต รายการนี้จึงไม่ได้ครอบคลุมบัญชีส่วนตัว เพราะเอกสารเขียนวลีกำกับขอบเขตนำหน้าไว้ชัด และอีกประโยคหนึ่งในหน้าเดียวกันระบุว่าบัญชีส่วนตัวเผยแพร่ GPT ตัวใหม่ไม่ได้ ส่วนการแชร์ GPT ตัวเดิมของบัญชีส่วนตัวนั้นหน้านี้ไม่ได้เขียนถึง จึงยังสรุปแทนไม่ได้ว่าทำไม่ได้ ด้าน data-privacy มีสองประโยคที่ควรอ่านคู่กัน ประโยคแรกคือ OpenAI ระบุว่าคนสร้าง GPT ดูบทสนทนารายอันที่ผู้ใช้คุยกับ GPT ของตัวเองไม่ได้ ประโยคที่สองคือเมื่อ GPT ตัวนั้นใช้ apps หรือ API ภายนอก บางส่วนของสิ่งที่เราพิมพ์เข้าไปอาจถูกส่งต่อไปยังบริการของบุคคลที่สาม และเอกสารเขียนตรงๆ ว่า OpenAI ไม่ได้ตรวจสอบหรือควบคุมว่าบริการเหล่านั้นใช้หรือเก็บข้อมูลของเราอย่างไร จึงให้ใช้เฉพาะ GPT ที่ต่อกับ API หรือ apps ที่เราไว้ใจ ข้อควรระวังอีกข้อคือขอบเขตของมัน เอกสารระบุว่า GPT ถูกออกแบบมาให้ทำงานใน ChatGPT และไม่ใช่ช่องทางสำหรับฝัง ChatGPT ลงในเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชันภายนอก ใครที่อยากได้ผู้ช่วยฝังในสินค้าของตัวเองต้องไปทาง API แทน

ตัวอย่างจากบทสนทนาจริง

หัวหน้าฝ่ายขาย: ผมอยากได้ตัวช่วยที่ตอบคำถามเรื่องโปรโมชันของเราเองได้ แล้วให้ทีมขายสิบคนใช้ตัวเดียวกันหมด ทุกวันนี้ต่างคนต่างพิมพ์คำสั่งกันเอง คำตอบที่ได้เลยไม่เหมือนกันสักคน

ฝ่าย IT: ตรงกับ Custom GPT เลยครับ คือเราเขียนคำสั่งประจำไว้ครั้งเดียว แนบไฟล์โปรโมชันเข้าไปเป็นไฟล์ความรู้ แล้วแชร์ให้ทีมเปิดใช้กล่องเดียวกัน แต่ผมต้องบอกไว้ก่อนว่าเอกสารของ OpenAI ตอนนี้เขียนว่าการสร้าง GPT ตัวใหม่ใช้ไม่ได้กับบัญชีส่วนตัวทั้ง Free, Go, Plus และ Pro จะสร้างใหม่ได้ก็ต่อเมื่ออยู่ใน workspace แบบ Business, Enterprise หรือ Edu ที่เปิดสิทธิ์ไว้ครับ

ฝ่ายการตลาด: แล้วมันต่างจาก Projects ที่เราเพิ่งเปิดใช้กันตรงไหนคะ ในนั้นก็ใส่คำสั่งของงานกับแนบไฟล์ได้เหมือนกันนี่คะ

ฝ่าย IT: ต่างกันที่จุดประสงค์ครับ project เป็นที่รวมบทสนทนากับไฟล์ของงานหนึ่งงานที่ทำต่อเนื่องยาวๆ คนที่เราชวนเข้ามาจะเห็นบทสนทนาและไฟล์ในนั้นร่วมกัน ส่วน GPT เป็นกล่องที่คนอื่นเปิดไปคุยของใครของมัน เอกสารเขียนไว้ด้วยว่าบทสนทนาที่สร้างด้วย GPT ย้ายเข้าไปใน project ไม่ได้ครับ

ฝ่ายการตลาด: อีกเรื่องค่ะ ที่พี่ตั้งคำสั่งไว้ในโปรไฟล์ตัวเองว่าให้ตอบสั้นๆ มันจะมีผลกับ GPT ตัวนี้ด้วยไหมคะ

ฝ่าย IT: ไม่มีผลครับ เอกสารเขียนตรงๆ ว่า GPT ไม่ใช้ saved memory, custom instructions หรือบทสนทนาก่อนหน้า ทุกบทสนทนาเริ่มใหม่หมด ถ้าอยากให้ตอบสั้นต้องไปเขียนไว้ในช่อง instructions ของ GPT ตัวนั้นเองครับ

ระวังสับสนกับ

• custom-instructions : custom instructions ตั้งไว้ที่การตั้งค่าของบัญชีเราครั้งเดียว แล้วเอกสารของ OpenAI ระบุว่ามันถูกใช้กับทุกบทสนทนา โดยหน้าเดียวกันเขียนกำกับไว้ในส่วนคำถามที่พบบ่อยว่าถ้าแก้คำสั่งทีหลัง ผลจะสะท้อนเฉพาะบทสนทนาถัดจากนั้น ส่วน Custom GPT เป็นกล่องแยกที่มีคำสั่งและไฟล์ความรู้ของตัวเอง จุดที่คนพลาดบ่อยคือคิดว่าคำสั่งในโปรไฟล์จะติดไปด้วย ทั้งที่เอกสารเขียนไว้ว่า GPT ไม่ใช้ saved memory, custom instructions หรือบทสนทนาก่อนหน้า และแต่ละบทสนทนาเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด
• projects : project คือพื้นที่ทำงานที่รวมบทสนทนา ไฟล์อ้างอิง และคำสั่งของงานหนึ่งงานที่ทำต่อเนื่องยาวๆ ไว้ที่เดียว แชร์ให้คนอื่นเข้ามาทำงานร่วมกันได้จริง แต่คนที่เข้ามาจะเห็นและเข้าไปคุยในบทสนทนากับไฟล์ของ project นั้นร่วมกัน ต่างจาก GPT ที่คนอื่นเปิดไปคุยแยกของใครของมัน เอกสารยังระบุว่าคำสั่งของ project มีผลเฉพาะภายใน project นั้นและจะทับคำสั่งระดับบัญชีของเรา และบทสนทนาที่สร้างด้วย GPT ย้ายเข้า project ไม่ได้
• declarative-agent : เป็นของฝั่ง Microsoft ที่แนวคิดใกล้กัน คือประกาศคำสั่งประจำ แหล่งความรู้ และเครื่องมือที่อนุญาต แล้วได้ผู้ช่วยเฉพาะงานออกมาเรียกใช้ซ้ำ แต่อยู่คนละระบบนิเวศและคนละที่ทางกับ GPT ข้อเท็จจริงเรื่อง GPT ในหน้านี้อ้างจากเอกสารของ OpenAI ทั้งหมด ส่วนรายละเอียดของ declarative agent อยู่ในเอกสารของ Microsoft ซึ่งหน้านี้ไม่ได้ใช้เป็นแหล่งอ้างอิง ถ้าองค์กรใช้ฝั่ง Microsoft ต้องไปเปิดเอกสารของเจ้านั้นอ่านเงื่อนไขเอง