Qwen

Qwen คือตระกูลโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (llm) จาก Alibaba Cloud ธุรกิจคลาวด์ของยักษ์ใหญ่ Alibaba ประเทศจีน ชื่อเต็มคือ Tongyi Qianwen (通义千问) ความหมายทำนองว่า "เข้าใจความหมาย ตอบได้พันคำถาม" เปิดตัวรุ่นทดลองเมื่อเมษายน 2023 และเปิดให้คนทั่วไปใช้ในเดือนกันยายนปีเดียวกันหลังผ่านการอนุมัติจากทางการจีน จุดที่ทำให้ Qwen โดดเด่นกว่าการเป็นแค่ "ChatGPT ของจีน" คือแนวทาง open-weights: รุ่นส่วนใหญ่เปิดน้ำหนักโมเดลให้ดาวน์โหลดไปใช้ได้ฟรี ส่วนมากภายใต้ license Apache 2.0 จนกลายเป็นตระกูลโมเดลเปิดที่ถูกนำไปต่อยอดมากที่สุดกลุ่มหนึ่งของโลก: บน hugging-face มีโมเดลจากทีม Qwen เองกว่า 450 ตัว และมีเวอร์ชันที่ชุมชนนำไปดัดแปลงต่อ (ผ่าน fine-tuning) มากกว่า 200,000 รายการ

ตระกูลนี้ออกรุ่นใหม่ถี่มาก: จาก Qwen รุ่นแรก มาเป็น Qwen2 (2024), Qwen2.5, QwQ ที่เป็น reasoning-model เน้นคิดก่อนตอบ จนถึง Qwen3 (เมษายน 2025) ที่เทรนด้วยข้อมูล 36 ล้านล้าน token ครอบคลุม 119 ภาษา มีให้เลือกตั้งแต่รุ่นจิ๋ว 0.6B ไปจนถึงรุ่น mixture-of-experts ขนาด 235B และยังมีสายพันธุ์เฉพาะทางครบเครื่อง: Qwen-VL ด้านภาพ, Qwen2-Audio ด้านเสียง, Qwen3-Omni แบบ multimodal ที่รับได้ทั้งข้อความ ภาพ วิดีโอ เสียง ส่วนที่คนสายเขียนโค้ดรู้จักดีคือ Qwen3-Coder: โมเดล MoE ขนาด 480B (ทำงานจริงครั้งละ 35B) รองรับ context-window ยาว 256K token ออกแบบมาเพื่องานเขียนโค้ดแบบ agent โดยเฉพาะ ทีม Qwen ระบุว่าทำคะแนนสูงสุดในกลุ่มโมเดลเปิดบน benchmark SWE-Bench Verified พร้อมออกเครื่องมือ CLI ของตัวเองชื่อ Qwen Code และใช้ร่วมกับเครื่องมืออย่าง claude-code หรือ Cline ได้

สำหรับคนทำงานยุค AI ที่ไม่ได้เขียนโค้ด Qwen สำคัญเพราะเป็นหลักฐานชิ้นใหญ่ว่าโมเดลเปิดจากจีนไล่ตามโมเดลปิดจากฝั่งอเมริกาทันแล้วในหลายงาน และเป็นตัวเลือกอันดับต้นเวลาองค์กรอยากรันโมเดลบนเครื่องของตัวเอง (on-premise-ai) เพื่อคุมข้อมูลหรือคุมค่าใช้จ่าย จะรันเล็กๆ ผ่าน ollama บนเครื่องเดียว หรือเรียกใช้ผ่าน api ของ Alibaba Cloud ก็ได้ ฝั่งผู้ใช้ทั่วไปแอปแชท Qwen มีผู้ใช้ราว 234 ล้านคน (ข้อมูลพฤษภาคม 2026) แต่มีข้อสังเกตว่ารุ่นใหม่ช่วงปี 2026 (Qwen3.5 เป็นต้นมา) Alibaba เริ่มเก็บรุ่นท็อปเป็นระบบปิดผ่าน API มากขึ้น เปิดน้ำหนักเฉพาะบางรุ่น

ตัวอย่างจากบทสนทนาจริง

ฝ่ายกฎหมาย: "ทีม IT เสนอให้ใช้ Qwen ทำระบบสรุปสัญญาภายใน แต่มันเป็นโมเดลจีนไม่ใช่เหรอ ข้อมูลลูกค้าเราจะไหลไปเซิร์ฟเวอร์ของ Alibaba หรือเปล่า"

ทีม IT: "ถ้าใช้รุ่น open weights จะไม่ไหลไปไหนครับ เพราะเราดาวน์โหลดตัวโมเดลมารันบนเซิร์ฟเวอร์ของบริษัทเองทั้งหมด ข้อมูลไม่ออกนอกองค์กรเลย จุดที่ต้องระวังคือกรณีเรียกใช้ผ่าน API ของ Alibaba Cloud แบบนั้นข้อมูลถึงจะถูกส่งไปประมวลผลข้างนอก ซึ่งแผนของเราคือรันเองในบ้านครับ"

ระวังสับสนกับ

• deepseek : โมเดลเปิดจากจีนเหมือนกันจนคนมักเหมารวมเป็นเรื่องเดียว แต่คนละบริษัท: DeepSeek เป็นบริษัทที่ดังจากโมเดล reasoning ต้นทุนต่ำ ส่วน Qwen เป็นของ Alibaba Cloud ที่เน้นออกโมเดลครบทุกขนาดทุกประเภทงาน
• Qwen Code : ไม่ใช่ตัวโมเดล แต่เป็นเครื่องมือ CLI สำหรับสั่งงาน Qwen3-Coder ในเทอร์มินัล (บทบาทเดียวกับที่ Claude Code เป็นให้โมเดล Claude)