OpenAI

OpenAI คือบริษัทวิจัยและพัฒนา ai สัญชาติอเมริกัน สำนักงานใหญ่อยู่ที่ San Francisco ก่อตั้งเมื่อเดือนธันวาคม 2015 โดยกลุ่มผู้ก่อตั้งที่มีชื่ออย่าง Sam Altman (CEO คนปัจจุบัน), Elon Musk, Ilya Sutskever และ Greg Brockman จุดเริ่มต้นคือการเป็นองค์กรไม่แสวงกำไร ที่ประกาศภารกิจว่าจะทำให้ agi "เป็นประโยชน์ต่อมนุษยชาติทั้งหมด" ก่อนจะทยอยปรับโครงสร้างเพื่อระดมทุน จนล่าสุดในเดือนตุลาคม 2025 กลายเป็น public benefit corporation ที่มี Microsoft ถือหุ้นราว 27% และมูลค่าบริษัทไต่ขึ้นถึงระดับ 852,000 ล้านดอลลาร์ในเดือนเมษายน 2026

สิ่งที่ทำให้คนทั้งโลกรู้จัก OpenAI คือ chatgpt แชทบอทที่เปิดตัวเมื่อ 30 พฤศจิกายน 2022 แล้วมีผู้ใช้แตะ 100 ล้านคนภายในสองเดือน จนได้ชื่อว่าเป็นแอปที่เติบโตเร็วที่สุดในประวัติศาสตร์อินเทอร์เน็ต (ต้นปี 2026 มีผู้ใช้ราว 900 ล้านคนต่อสัปดาห์) เบื้องหลังคือ llm ตระกูล gpt ที่พัฒนาต่อเนื่องมาตั้งแต่ GPT-2 ในปี 2019 จนถึงตระกูล GPT-5 ในปัจจุบัน นอกจากนั้นยังมี model ด้านอื่นอีกหลายตัว เช่น DALL-E (สร้างภาพจากข้อความแบบ text-to-image), whisper (ถอดเสียงพูดเป็นข้อความแบบ speech-to-text), sora (สร้างวิดีโอจากข้อความ) และสาย reasoning-model อย่าง o1 ซึ่งทั้งหมดเปิดให้นักพัฒนาและองค์กรเรียกใช้ผ่าน api ได้ด้วย

สำหรับคนทำงานยุค AI ต้องรู้จัก OpenAI เพราะนี่คือ model-provider ที่จุดชนวนกระแส generative-ai รอบล่าสุด: การเปิดตัว ChatGPT บีบให้ยักษ์ใหญ่อย่าง Google และ Microsoft ต้องเร่งออกแชทบอทของตัวเองตามมา และความเคลื่อนไหวของบริษัทนี้ ไม่ว่าจะออกโมเดลใหม่ ปรับโครงสร้าง หรือเปลี่ยนผู้บริหาร มักส่งแรงกระเพื่อมถึงเครื่องมือ AI แทบทุกตัวที่เราใช้ในที่ทำงาน ตัวอย่างชัดๆ คือดราม่าเดือนพฤศจิกายน 2023 ที่บอร์ดปลด Sam Altman ออกจากตำแหน่ง แล้วต้องรับกลับภายในห้าวันหลังพนักงานและนักลงทุนกดดัน ส่วนสายสัมพันธ์กับ Microsoft ก็ลึกซึ้งตั้งแต่เงินลงทุน 1,000 ล้านดอลลาร์ในปี 2019 จนถึง 10,000 ล้านดอลลาร์ในต้นปี 2023 การรู้ว่าเครื่องมือที่ทีมเราใช้พึ่งพาโมเดลของค่ายไหน จึงช่วยให้ประเมินความเสี่ยง ราคา และทางเลือกสำรองได้ดีขึ้น

ตัวอย่างจากบทสนทนาจริง

พนักงานการตลาด: "พี่ครับ เห็นข่าวว่า OpenAI เปิดตัวโมเดลใหม่ แสดงว่าทีมเราต้องเลิกใช้ ChatGPT แล้วย้ายไปสมัคร OpenAI แทนหรือเปล่าครับ"

หัวหน้าทีม: "ไม่ต้องย้ายครับ OpenAI คือชื่อบริษัท ส่วน ChatGPT คือผลิตภัณฑ์แชทของบริษัทนั้น โมเดลใหม่ที่เป็นข่าวเดี๋ยวก็ถูกนำมาใส่ใน ChatGPT ที่เราใช้อยู่เอง · ถ้าวันหนึ่งบริษัทอยากต่อ AI เข้าระบบภายในของเราเอง ค่อยให้ทีม IT ไปเรียกโมเดลผ่าน API ของ OpenAI โดยตรง"

ระวังสับสนกับ

• chatgpt : OpenAI คือบริษัท ส่วน ChatGPT คือผลิตภัณฑ์ตัวหนึ่งของบริษัท เวลาคุยเรื่องสัญญา ราคา หรือนโยบายข้อมูลในองค์กร ต้องระบุให้ชัดว่ากำลังพูดถึงบริษัทหรือตัวแอป
• open-source-ai : ชื่อบริษัทมีคำว่า "Open" แต่คำนี้ไม่ได้การันตีว่าโมเดลเปิดซอร์ส · open source หมายถึงเปิดให้ดาวน์โหลดตัวโมเดลไปรันเองได้ ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับการเปิดให้ใช้บริการฟรีผ่านเว็บ
• ChatGPT Enterprise : เป็นทางที่องค์กรซื้อ ChatGPT ไปใช้แบบมีสัญญาองค์กรกับ OpenAI โดยตรง ต่างจากพนักงานสมัครใช้บัญชีส่วนตัวเอง